Stel: je koopt een auto. Rijdt lekker, glimt mooi. Maar na twee weken begint de motor te roken alsof je een rijdende barbecue hebt gekocht. Of je koopt een woning, maar zodra je intrekt ontdek je een schimmelprobleem dat zelfs een fanatieke paddenstoelenkweker jaloers maakt. Wat dan? Welkom in de wereld van non-conformiteit. Een juridisch woord dat klinkt als een aflevering van Radar, maar in werkelijkheid gewoon betekent: je hebt iets gekocht dat niet voldoet aan wat je redelijkerwijs mocht verwachten.
Non-conformiteit: betekenis
In de juridische wereld staat non-conformiteit omschreven in artikel 7:17 van het Burgerlijk Wetboek. Daarin staat dat een afgeleverde zaak aan de overeenkomst moet beantwoorden. Oftewel: het moet doen wat je ervan mag verwachten, gelet op de aard van de zaak én de mededelingen van de verkoper. Let op: het gaat hier niet alleen om gebreken of schade. Een zaak kan ook non-conform zijn als het bijvoorbeeld niet de eigenschappen heeft die zijn beloofd, of niet geschikt is voor normaal gebruik.
Een paar praktijkvoorbeelden:
- Je koopt een laptop met 16GB RAM, maar hij blijkt slechts 8GB te hebben: non-conform.
- Je koopt een woning waarvan de verkoper zegt dat er geen funderingsproblemen zijn, terwijl die er wel degelijk zijn: non-conform.
- Je koopt een tweedehands fiets en verwacht weliswaar geen Tour de France-materiaal, maar de remmen moeten het natuurlijk wél doen: non-conform.
Wat zijn de gevolgen van non-conformiteit voor koper en verkoper?
Voor de koper:
Goed nieuws: als koper heb je rechten. Maar die moet je snel en duidelijk uitoefenen.
- Klachtplicht – je moet binnen “bekwame tijd” klagen bij de verkoper. Hoe lang dat is, hangt af van de situatie, maar wacht geen maanden.
- Herstel of vervanging – in veel gevallen mag je herstel of vervanging eisen van het product.
- Prijsvermindering of ontbinding – als herstel niet (meer) mogelijk is, mag je een deel van je geld terugvragen, of zelfs de hele koopovereenkomst ontbinden.
- Schadevergoeding – als je schade lijdt (denk aan gevolgschade, zoals verhuiskosten of tijdelijke vervangingsaankopen), kun je in sommige gevallen ook vergoeding eisen.
Voor de verkoper:
Een verkoper is niet automatisch de pineut, maar moet wel opletten.
- Was er sprake van duidelijke mededelingen aan de koper (bijvoorbeeld: “ik weet niet of het dak ooit is vernieuwd”)? Dan schept dat minder verwachtingen.
- Was er sprake van een professionele koper, of juist een consument?
- Is er een ouderdomsclausule of exoneratiebeding opgenomen in de koopovereenkomst?
Zeker bij woningverkopen wordt er vaak geprobeerd om aansprakelijkheid contractueel uit te sluiten. Maar let op: dat werkt niet altijd. Bijvoorbeeld als je als verkoper iets hebt verzwegen of verkeerd voorgesteld.
Een gewaarschuwd koper telt voor twee… en een verkoper ook
Bij non-conformiteit geldt: wie goed leest en goed documenteert, voorkomt gedoe. Als koper: stel vragen, maak foto’s, en leg vast wat je precies hebt gekocht. Als verkoper: wees transparant, ook over zaken die je liever onder de mat zou schuiven. Want wat je vandaag verzwijgt, kan morgen als boemerang terugkomen.
Weet wat je koopt, en verkoop wat je belooft
Non-conformiteit is geen detailkwestie, maar een kernregel die in elke kooprelatie meespeelt. Of het nu gaat om een koffiezetapparaat van € 100 of een huis van een miljoen euro; als koper mag je verwachten dat het werkt zoals het hoort. En als verkoper moet je zorgen dat wat je verkoopt ook echt is wat je zegt dat het is.
Dus: heeft jouw aankoop kuren, of voel je nattigheid na verkoop? Bel ons gerust. Wij helpen je graag. En nee, wij zijn nooit non-conform. Hooguit een beetje eigenzinnig.
Meer weten over non-conformiteit en je rechten als koper of verkoper? Neem contact met ons op of stel je vraag via onze website.
